Uncategorized

NLD

In mijn werk, op het speciaal basisonderwijs, kom ik veel kinderen met een specifieke hulpvraag tegen. Denk hierbij aan gedrags- en/of leerproblemen. Er is hier al veel over geschreven, maar vaak ook in onduidelijke taal. Door mijn opleidingen en werk heb ik hier ervaring mee, die ik graag wil delen. Daarom zal ik hier regelmatig een ‘specifieke hulpvraag’ behandelen. Vandaag NLD.

Wat is NLD?
NLD is een afkorting van de Engelse term ‘Nonverbal Learning Disability’ (in het Nederlands: non-verbale leerstoornis). Dit is een stoornis in de verwerking van nieuwe, complexe, ruimtelijke informatie, met grote negatieve gevolgen voor het gedrag en de sociale aanpassing.
NLD is een stoornis in de rechterhersenhelft, die waarschijnlijk wordt veroorzaakt door een tekort of beschadiging aan de zogenaamde ‘witte stof’ in de hersenen, waardoor prikkels minder goed doorkomen. Deze witte stof, de beschermlaag van de zenuwvezels, speelt een belangrijke rol bij de communicatie tussen verschillende hersendelen. Als de informatie niet goed verwerkt wordt, dat wil zeggen verstuurd vanuit het ene gebied en niet geïntegreerd in het andere, ontstaan er problemen bij het aanleren van nieuwe vaardigheden, bij begrijpend lezen en rekenen, bij complexe motorische taken en tevens bij de sociaal-emotionele aanpassing. Dit zijn allemaal zaken waarbij de rechterhersenhelft een belangrijke rol speelt. In deze hersenhelft worden de vaardigheden voor het omgaan met nieuwe, ruimtelijke, creatieve taken aangestuurd. In de linkerhersenhelft zetelt juist de automatiseringsfunctie. Er is daarom bij kinderen met NLD sprake van een eenzijdige informatieverwerking op basis van reeds gevormde en geautomatiseerde kennis.
In het onderwijs worden leerlingen met NLD vaak niet als zodanig herkend, omdat ze over goede verbale vaardigheden beschikken. Hierdoor worden hun mogelijkheden snel overschat. NLD wordt beoordeeld als een leerstoornis en niet als een gedragsstoornis. Veel kinderen met NLD vallen echter ook op door hun sociaal-emotioneel functioneren. Ze lijken de wereld om zich heen niet altijd te begrijpen. Een groot deel van de communicatie gaat via non-verbale signalen. Kinderen met NLD hebben grote moeite met het interpreteren van dergelijke signalen.

Diagnose NLD
Doordat NLD zich niet altijd eenduidig openbaart, is de diagnose niet zo gemakkelijk te stellen. De schoolse problemen zijn op jongere leeftijd namelijk vaak nog niet zo groot. Meestal vallen de sociale problemen eerder op dan de problemen op leergebied, omdat lezen en spellen juist wel goed gaan en ze een goed geheugen hebben.
Het kost de leerling veel moeite en energie om mee te draaien in de klas, wat er soms thuis uit kan komen. Ouders zien dan een uitgeblust, angstig, soms zelfs depressief kind, dat zijn frustraties van zich afgooit door woede en agressie. Vaak ziet men bij jonge kinderen vooral druk gedrag en sociale problemen, zoals dit ook gezien wordt bij ADHD. Na het tiende jaar steken de sociale angsten meer de kop op. Verder is een grillige en sprongsgewijze ontwikkeling kenmerkend.

De diagnose NLD wordt voor een belangrijk deel gesteld op basis van neuropsychologisch onderzoek. De hersenfuncties worden in kaart gebracht door middel van allerlei testen, observaties, oefeningen en vragenlijsten. Ook wordt er onderzoek gedaan naar de relatie tussen de werking van de hersenen en het gedrag.
Van de biologische factoren, de schoolse vaardigheden, de cognitieve functies (intelligentie, met name de taalfunctie), de motoriek, de visueel-ruimtelijke vaardigheden, het geheugen, de aandacht en concentratie, en de sociaal-emotionele ontwikkeling worden de sterke en zwakke kanten in beeld gebracht. De functietekorten geven de specifieke gevoeligheden weer. Overigens hoeven voor de diagnose niet alle kenmerken in ernstige vorm aanwezig te zijn.

Omdat neuropsychologisch onderzoek tijdrovend en kostbaar is, is er een screeningsmethode ontwikkeld (Serlier-van den Bergh, 2006). Met deze schaal en vragenlijsten is de diagnose NLD niet te bepalen, maar wel of er nader onderzoek noodzakelijk is.
Lastig voor de diagnosestelling van NLD is dat de stoornis vaak gepaard gaat met kenmerken die ook bij veel andere problemen voorkomen. Door de overlap in kenmerken krijgen kinderen met NLD soms eerst een andere diagnose. Zoals ADHD (vanwege hun chaos en verbale hyperactiviteit) PDD-NOS (vanwege het niet goed kunnen afstemmen op anderen) of MCDD (vanwege de heftigheid van hun reacties). ADHD en PDD-NOS zeggen iets over het gedrag, terwijl NLD primair iets zegt over de informatieverwerking. De problemen in de executieve functies (het vermogen om dingen te organiseren, te focussen en impulsen onder controle te houden), hebben kinderen met NLD trouwens wel gemeen met kinderen met ADHD of PDD-NOS.

Tekorten en vaardigheden

vaardigheden en poblemen
Kinderen met NLD hebben tekorten in de verwerking van nieuwe en complexe informatie, verbanden zien, zich oriënteren en problemen met overzicht, waardoor ze algemene thema`s en principes missen en te veel op details gericht zijn. Ook hebben ze onvoldoende begrip van de inhoud van de taal, moeite met ingewikkelde denkprocessen, met informatie die gelijktijdig aangeboden wordt, moeite met flexibel denken, zwakke motorische vaardigheden, slecht begrip van non-verbale signalen, moeite goed af te stemmen op anderen en een slecht inzicht in oorzaak-gevolgrelaties. Het zijn dromers, die geen of weinig verbanden zien. Dit ontwikkelingspatroon heeft een grote negatieve invloed op de leerprestaties, met name op het vlak van mechanisch en inzichtelijk rekenen, de ruimtelijke organisatie van een taak en op de sociaal-emotionele ontwikkeling. Het claimende, afhankelijke gedrag legt ook een grote druk op het gezin.

Natuurlijk hebben deze kinderen ook geweldige vaardigheden op het auditieve, verbale vlak: vroege taal- en woordenschatontwikkeling, goede geluidswaarneming, goed auditief en verbaal geheugen, aandacht en concentratie, veel aandacht voor details, een sterk verbaal associatie- en automatiseringsvermogen en een grote verbale output. Informatie die na elkaar gegeven wordt kunnen ze wel goed verwerken (in tegenstelling tot informatie die gelijktijdig aangeboden wordt). Ook zijn deze kinderen goed in spelling en technisch lezen. Door middel van taal verwerken kinderen met NLD sociale informatie en kunnen ze angst overwinnen.

Omdat er nog veel onduidelijk omtrent de problematiek bestaat wordt er nog veel onderzoek naar verricht.

Hopelijk hebben jullie wat aan de informatie gehad. Heb je nog vragen? Laat ze achter bij de reacties.

Dit vind je misschien ook leuk

Laat een reactie achter

2 reacties

  • Reply
    Shanti
    januari 30, 2014 at 8:30 pm

    Wilde je even zeggen dat het echt super duidelijk geschreven is! Zelfs ik als noob op dit gebied snap het , haha. Ga zo door 🙂

  • Reply
    Evelien
    januari 31, 2014 at 4:07 pm

    Jeeej, dankje!